NL
ENWat is de onbalansmarkt in Nederland?
Vraag en aanbod kloppen nooit precies
Het stroomnet moet elke seconde in balans zijn. Wanneer dat mislukt, grijpt TenneT in en betaalt daarvoor. Hier lees je hoe dat systeem werkt, en hoe bedrijven er direct van profiteren.
Wat op het net wordt ingevoerd, moet op datzelfde moment worden afgenomen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk wijkt de werkelijke vraag vrijwel altijd af van de voorspelling. Een industriële vriezer gaat onverwacht aan. Een zonnepark levert minder door bewolking. Een grote fabriek heeft een storing.
Al die kleine afwijkingen tellen op. Als vraag en aanbod niet in balans zijn, fluctueert de netfrequentie. Die moet altijd op 50 Hz blijven. Zakt de frequentie te ver? Dan dreigt er een uitval.
De drie markten waarmee TenneT het net in balans houdt
TenneT is de landelijke netbeheerder. Zij bewaken de frequentie 24/7 en hebben de bevoegdheid om partijen op te roepen die snel vermogen kunnen leveren of afnemen. Dat doet TenneT via drie markten.
- Day Ahead: De dag van tevoren wordt per uur een prijs vastgesteld via een veiling (EPEX Spot).
- Intraday: Gedurende de dag worden afwijkingen van de day-ahead-planning bijgesteld.
- Onbalansmarkt: Real-time bijsturing door TenneT. Partijen die direct vermogen leveren of afnemen worden beloond of gestraft bij het veroorzaken van onbalans.
Enova handelt namens haar klanten op alle drie de markten tegelijk.
De mechaniek van de onbalansmarkt
Elke partij die energie op het net invoedt of afneemt heeft een zogeheten programma. Dat programma geeft per kwartier aan hoeveel vermogen zij verwachten te produceren of verbruiken. Als de werkelijkheid afwijkt van het programma, ontstaat onbalans. TenneT registreert dat per kwartier en berekent een onbalansvergoeding, positief of negatief, afhankelijk van de richting.
- Nominatie indienen
Elke BSP dient per kwartier een verwacht verbruik- of productieprogramma in bij TenneT. Dit heet een 'nominatie'. Op basis hiervan plant TenneT de balans van het net. - Realtime afwijking bewaken
Gedurende het kwartier bewaakt een EMS (energiemanagementsysteem) wat er werkelijk gebeurt. Wijkt de werkelijkheid af van de nominatie? Dan is er onbalans. - TenneT grijpt in
TenneT stuurt een signaal naar BSP's met beschikbaar regelvermogen. Partijen die snel reageren, door meer te verbruiken of te produceren, worden beloond met de onbalansvergoeding. - Verrekening per kwartier
Na elk kwartier verrekent TenneT de afwijkingen. De prijs per kWh kan sterk variëren, van enkele centen tot tientallen euro's per MWh, afhankelijk van de schaarste op het net.
“We zien Enova als een verlengstuk van ons bedrijf.”
Welke bedrijven kunnen meedoen?
Er zijn twee dingen nodig: flexibel vermogen en een erkende BSP die namens jou handelt.
Flexibel vermogen kan van alles zijn: een batterij die snel laadt en ontlaadt, LED lampen die kunnen dimmen, een WKK die zijn productie aanpast, of een combinatie hiervan. De sleutel is dat het vermogen snel en betrouwbaar kan reageren op een marktsignaal.
Hoe meer flexibel vermogen je inbrengt, en hoe nauwkeuriger dat wordt aangestuurd, hoe hoger de opbrengst.
Wat is een BSP?
Een BSP (Balancing Service Provider) is een door TenneT erkende partij die namens haar klanten deelneemt aan de balanceringsmarkten. Zonder BSP-status kun je niet direct handelen op de onbalansmarkt.
Niet elke BSP handelt hetzelfde. De een alleen op de onbalansmarkt; de andere ook op Day Ahead en Intraday. Een BSP met een grotere asset-pool en toegang tot verschillende markten heeft meer flexibiliteit om optimaal in te bieden en haalt daarmee structureel hogere opbrengsten per MW.
Enova is erkend BSP en staat geregistreerd in het officiële BSP-register van TenneT. Wij bieden in op alle drie de markten.
Energie is geen bijzaak. Het is bepalend voor je marge
Hoe ziet dit eruit voor jouw bedrijf?
Het EMS koppelt aan jouw assets: de batterij, de koelinstallatie, de WKK. Het systeem bewaakt real-time wat het net vraagt en stuurt jouw vermogen aan op het moment dat de vergoeding het hoogst is. Onze energiemanager is de strateeg én de uitvoerder.
Dat resulteert in een kostenbesparing van 46% voor een koelvrieshuis. Of een ROI van 3 jaar op een batterij-investering van 1 MW.
Klaar om van je energie een verdienmodel te maken?
Ontdek wat actief energiebeheer jouw bedrijf oplevert. Bereken jouw potentieel.
Hey, wil je in gesprek over het potentieel van jouw organisatie?
Vertel ons wie je bent, dan neem ik contact met je op.